IB, vwo, A-Levels en Bac: welk diploma krijgt uw kind?

De naam van een school vertelt niet welk diploma een leerling krijgt. Een Britse school kan het IB Diploma aanbieden. Een internationale school kan een eigen highschooldiploma uitreiken. Een tweetalige Nederlandse school kan voorbereiden op het gewone Nederlandse eindexamen, met extra aandacht voor taal.

Vraag naar de precieze kwalificatie, de uitreikende organisatie en de voorwaarden om aan het programma te beginnen en het af te ronden. Biedt de school meerdere routes aan? Vraag dan welke route zij voor uw kind passend vindt en waarom.

Erkenning is niet hetzelfde als toelating

Controleer eerst of het diploma wordt erkend voor het soort vervolgopleiding dat uw kind overweegt. Bekijk daarna de eisen van de specifieke opleiding: cijfers, vakkenpakket, vakniveau, taalbewijs, toelatingstoetsen of een portfolio.

Een erkend diploma geeft niet automatisch recht op een plaats. Ook de accreditatie van een school bewijst niet dat elk diploma van die school aan de eisen van elke universiteit voldoet.

Kan uw gezin vóór het eindexamen opnieuw verhuizen? Onderzoek dan ook de overstap tussen scholen. Twee scholen met hetzelfde programma bieden niet noodzakelijk dezelfde vakken, examenprogramma’s of roosters. Dat wordt extra belangrijk zodra beoordeeld werk al is begonnen.

Vwo, havo en tweetalig onderwijs

Het vwo bereidt leerlingen voor op wetenschappelijk onderwijs aan een universiteit. De havo bereidt voor op het hoger beroepsonderwijs aan een hogeschool. Het zijn verschillende routes, met eigen profielen en doorstroommogelijkheden. Zie de uitleg van Nuffic over basis- en voortgezet onderwijs.

Tweetalig onderwijs (tto) is onderwijs binnen het Nederlandse stelsel, geen afzonderlijk internationaal einddiploma. Tto-leerlingen doen mee aan het reguliere Nederlandstalige eindexamen. Extra taalexamens of certificaten vervangen het Nederlandse diploma niet. Nuffic legt de examens en certificaten bij tto uit.

Vraag hoeveel Nederlands nodig is bij instroom en bij het eindexamen, welke vakken in het Engels worden gegeven en welke ondersteuning beschikbaar is voor een leerling die nog Nederlands leert.

Blijft uw gezin waarschijnlijk in Nederland, dan verdienen havo en vwo een serieuze vergelijking met internationale routes. Bij een verhuizing naar het buitenland moet u de erkenning van het daadwerkelijke havo- of vwo-diploma controleren, niet alleen van het tto-certificaat.

A-Levels

A-Levels zijn kwalificaties per vak. Een leerling kan zich daardoor op minder vakken concentreren dan in een programma met verplichte vakgroepen. Cambridge International beschrijft een volledig A-Level doorgaans als een tweejarige opleiding. AS Level is een andere kwalificatie, doorgaans van één jaar. Zie de officiële opbouw.

Onze afweging: deze route kan passen bij een leerling met duidelijke vakinteresses die meer diepgang zoekt. Een vak laten vallen kan echter latere studiekeuzes beperken. Controleer daarom eerst de eisen van mogelijke vervolgopleidingen.

Vraag welke examenorganisatie en welk examenprogramma de school gebruikt, welke vakken samen in het rooster passen en welke instroomeisen per vak gelden. “Britse school” betekent niet automatisch dat de school A-Levels aanbiedt.

Het IB Diploma Programme

Het Diploma Programme bestaat uit zes vakken en een kern met Theory of Knowledge, de Extended Essay en creativity, activity, service (CAS). Leerlingen volgen drie of vier vakken op Higher Level; de overige vakken zijn op Standard Level. Het IB stelt eisen aan de vakgroepen en toegestane combinaties. Zie het curriculum en de voorbeelden van vakkeuzes.

Het Diploma kan passen bij een leerling die een breed vakkenpakket wil behouden en verschillende soorten opdrachten kan plannen. Kijk naast de gemiddelde resultaten ook naar de werkdruk en begeleiding.

De vakkeuze blijft bepalend. Een universiteit kan een specifiek Higher Level-vak, een bepaalde wiskundecursus, taal of score eisen. Controleer dit voordat de leerling vakken kiest.

Vraag of uw kind het volledige Diploma, losse Diploma Programme-vakken of een eigen schooldiploma zou volgen. Dat zijn verschillende uitkomsten. PYP en MYP zijn eerdere fasen van IB-onderwijs; ze zijn niet het IB Diploma.

Het Franse baccalauréat en BFI

Frankrijk kent algemene, technologische en beroepsgerichte baccalauréat-routes. Stel eerst vast welke route de school aanbiedt.

Het Baccalauréat français international (BFI) is een internationale variant binnen het Franse algemene baccalauréat. Het combineert het algemene programma met aanvullende internationale onderdelen. Het is niet het IB Diploma. De Franse onderwijsministeriepagina over het BFI beschrijft de opbouw en taalroutes.

Vraag welke vakken in het Frans en welke in de sectietaal worden gegeven. Controleer de taaleisen bij instroom en de beschikbare ondersteuning. Een tweetalig label bewijst niet dat een leerling met weinig academisch Frans in elk leerjaar kan beginnen.

Bij een mogelijk vertrek vóór het eindexamen moet u ook vragen hoe het reeds gevolgde onderwijs kan worden overgedragen.

Abitur, Oostenrijkse Matura en Zwitserse Matura

Dit zijn verschillende kwalificaties, geen drie namen voor hetzelfde Duitstalige programma.

Het Abitur is de Duitse algemene kwalificatie voor toegang tot het hoger onderwijs. De regels voor de bovenbouw en examens functioneren binnen het Duitse federale stelsel. Begin bij het overzicht van de KMK.

De Oostenrijkse Matura volgt een Oostenrijkse examenroute. Het ministeriële overzicht onderscheidt de examens van algemeen vormende en hogere beroepsgerichte scholen.

De Zwitserse gymnasiale Matura valt onder Zwitserse erkenningsregels. Zie de uitleg van de Zwitserse onderwijsautoriteit.

Vraag steeds welk diploma de school werkelijk uitreikt en welke instantie het erkent. Een school die het IB aanbiedt, reikt niet automatisch ook een nationale Matura uit.

Adverteert een school met Matura-equivalentie? Vraag wat die erkenning precies dekt, welke aanvullende voorwaarden gelden en wie dit bevestigt. Erkenning voor toelating in één land is niet hetzelfde als het behalen van het nationale diploma. Ze geldt ook niet automatisch in andere landen.

Amerikaanse highschooldiploma’s en AP

Een Amerikaans highschooldiploma bevestigt dat een leerling aan de afstudeereisen van de school heeft voldaan. Vraag naar die eisen, de actuele accreditatie en de organisatie die het diploma uitreikt.

Advanced Placement (AP) omvat afzonderlijke vakken en examens. Volgens College Board kunnen AP-resultaten meetellen voor studiepunten of plaatsing op een hoger cursusniveau, afhankelijk van het beleid van de ontvangende instelling. Zie het officiële AP-overzicht.

Controleer voor een Europese vervolgopleiding de volledige vereiste combinatie: diploma, vakkenlijst, AP-vakken en scores, of een andere kwalificatie. “Geaccrediteerd Amerikaans diploma” is op zichzelf geen toelatingsbevestiging.

Biedt de school zowel een eigen diploma als het IB? Vraag naar de instroomvoorwaarden, vakken en mogelijkheden voor leerlingen die het volledige IB Diploma niet afronden.

Het Europees Baccalaureaat

Het Europees Baccalaureaat behoort tot het stelsel van de Europese Scholen. Ook scholen die uitdrukkelijk voor de relevante laatste leerjaren zijn geaccrediteerd, kunnen het aanbieden. De officiële pagina over onderwijs en diploma’s legt de voorwaarden en erkenning uit.

Verwar dit diploma niet met het IB of een nationaal tweetalig programma. Controleer ook de toelatingsregels van de school zelf. De intergouvernementele Europese Scholen en de geaccrediteerde Europese Scholen binnen nationale stelsels hebben niet overal dezelfde toegangs- en kostenregels.

Andere nationale diploma’s

Het Spaanse Bachillerato, de Italiaanse Maturità, Portugese diploma’s, het Irish Leaving Certificate en de Belgische, Luxemburgse en Noordse routes moeten elk op hun eigen voorwaarden worden beoordeeld. Een nationaal diploma is geen minderwaardig alternatief voor een internationaal diploma.

Gebruik de landengidsen om het stelsel en de termen te begrijpen. Controleer daarna bij de bevoegde instantie en de vervolgopleiding welke vakken, taalvaardigheid en toelatingsvoorwaarden gelden.

Maak de vergelijking concreet

Noteer voor elke haalbare route het diploma, de beschikbare vakken en niveaus, de instroomeisen, eventuele latere selectie en de ondersteuning tot en met de examenjaren.

Voeg de eisen van mogelijke vervolgopleidingen toe. Bespreek ook wat er gebeurt als het gezin tussentijds verhuist.

Kies een route die uw kind goed kan volgen en die past bij realistische vervolgstappen. Een bekende afkorting helpt pas als die voorwaarden duidelijk zijn.

Vriendelijke oriëntatie, geen formeel toelatingsadvies. Check data altijd bij de school.