De leerlingen vonden het jaarboek van hun docent. Iemand had er een brilletje op getekend.

In 2014 hadden de leerlingen van Vivian Rutten op het Utrechts Stedelijk Gymnasium een ongewoon goede reden om de mediatheek te bezoeken. Hun docent economie had zelf op de school gezeten. Haar eindexamenfoto hing in de gang. De jaarboeken boden ruimte voor nader onderzoek.

Hoe had ze eruitgezien op haar zeventiende?

Rutten begreep de aantrekkingskracht. Zij zou ook hebben gekeken, zei ze. In het jaarboek van 2005 in de mediatheek had een leerling een brilletje op haar foto getekend.

Lesgeven aan pubers is al zwaar genoeg zonder dat de mediatheek ze jouw puberteit uitleent.

Ook aan haar kant waren er ontdekkingen. Haar oud-docenten waren nu haar collega's. Erik Kamerbeek, die ze als leerling een beetje eng had gevonden, bleek heel prettig om mee samen te werken. Hij had in die tijd ook een snor gehad.

Kamerbeek zei in 2015 in een interview met het schoolblad dat leerlingen hem opvrolijkten: slim, grappig, geen twee dagen hetzelfde. Hij kon zich niet voorstellen dat hij ze zou inruilen voor een kantoor. Te laat komen was daarentegen onverdraaglijk.

Dat is het onderscheid dat elke ouder begrijpt. Je kunt verrukt zijn dat jonge mensen bestaan en toch een scherpe vraag hebben over wanneer ze van plan zijn hun schoenen aan te trekken.

Bij zijn afscheidsinterview in 2025 vond Kamerbeek dat de verhoudingen op school opener waren geworden. Jonge mensen konden nog steeds onmogelijk zijn; vriendelijkheid en duidelijkheid hielpen meestal. En hij beschreef een reünie waar oud-leerlingen die drie jaar eerder van school waren gegaan, en anderen die dertig jaar eerder waren vertrokken, hem hartelijk begroetten en met hem op de foto wilden.

Ze waren klaar met school. Ze hadden de docent helemaal kunnen ontlopen. In plaats daarvan wilden ze hem op de foto.

Zelf heb ik het jaarboekprobleem van de verkeerde kant meegemaakt. Toen we afgelopen kerst bij mijn ouders in Surrey waren, vond de middelste mijn schoolfoto uit 1991 in een la. Ik had een pony die ik architectonisch zou noemen.

Ze maakte er een foto van. Binnen een uur was het de achtergrond op de telefoons van alle drie de kinderen. Binnen een dag stond hij op die van de oudste, met een brilletje erop getekend.

Ik heb gevraagd of hij weg mag. De middelste zei, heel redelijk, dat ze alleen maar onderzoek deed. De oudste zei dat hij hem zou weghalen als ik de foto van hem in matrozenpakje uit de gang haalde.

Het matrozenpakje blijft hangen. Het brilletje voorlopig ook.