Του υποσχέθηκαν Νέα Υόρκη, πήρε ελληνικά με προφορά Τέξας

Κάθε οικογένεια που μετακομίζει στο εξωτερικό έχει μια λέξη για το ψέμα που λέει στα παιδιά, και η δική μας είναι «προσωρινά». Την έχουμε χρησιμοποιήσει σε τέσσερις χώρες. Ο μεγάλος την ακούει πια όπως οι άλλοι ακούνε συναγερμό καπνού.

Έχω λοιπόν επαγγελματικό ενδιαφέρον για ένα αγόρι που πέρασε το καλοκαίρι του 1984 στο Χαλάνδρι περιμένοντας να του πουν ότι η οικογένεια γυρίζει στη Νέα Υόρκη. Ήταν έντεκα. Η μετακόμιση του είχε πουληθεί ως προσωρινή. Στα τέλη Αυγούστου έγινε μόνιμη, που είναι η μόνη κατεύθυνση προς την οποία έχει ταξιδέψει ποτέ η λέξη «προσωρινά».

Τον Σεπτέμβριο ξεκίνησε την πέμπτη τάξη στα American Community Schools of Athens σε κατάσταση επίσημου πένθους για το Queens. Κάθισε προς τα πίσω. Έκανε τον λογαριασμό για τις σχολικές μέρες που έμεναν ως τον Ιούνιο, και ο λογαριασμός δεν βοήθησε.

Ύστερα ο δάσκαλος είπε καλημέρα. Ο δάσκαλος ήταν από το Τέξας, και αυτό φάνηκε από τη δεύτερη συλλαβή. Λίγο αργότερα ένα παιδί ρώτησε κάτι στα ελληνικά, και ο δάσκαλος του απάντησε στα ελληνικά. Άπταιστα ελληνικά, σωστά ελληνικά, ελληνικά που προφανώς είχαν μεγαλώσει κάπου κοντά στο Χιούστον.

Το αγόρι γέλασε. Δεν το ήθελε. Ήταν η πρώτη φορά που γελούσε από το αεροπλάνο και μετά, και για λόγους αρχής το κράτησε μανιάτικο στον δάσκαλο για όλο το υπόλοιπο πρωινό.

Την ξέρω αυτή την αρχή. Όταν μετακομίσαμε στις Βρυξέλλες, ο μεσαίος αρνήθηκε να ευχαριστηθεί έστω και μία βάφλα για έξι εβδομάδες, επειδή αν την ευχαριστιόταν θα σήμαινε ότι συμφωνεί. Ο άντρας μου, που είχε διαλέξει το διαμέρισμα, έφαγε τις βάφλες και για τους δυο και το ονόμασε διπλωματία.

Η χρονιά στο ACS κύλησε όπως κυλάνε αυτές οι χρονιές όταν το σχολείο είναι καλό. Υπήρξε ένας φίλος από το Νιου Τζέρσεϊ, εξίσου απογοητευμένος από τους γονείς του. Υπήρξαν προπονήσεις ποδοσφαίρου σε ζέστη που στη Νέα Υόρκη θα είχε κλείσει τα σχολεία. Υπήρξε και μια τιμωρία που ακόμη τη θεωρεί άδικη, κάτι που κατά την εμπειρία μου είναι το πιο σίγουρο σημάδι ότι ένα παιδί έχει εγκλιματιστεί, αφού κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να αδικηθεί από ένα μέρος που σκοπεύει να αφήσει.

Κάπου στο Χαλάνδρι ένα αγόρι που μετρούσε τις μέρες ως τον Ιούνιο έχασε το μέτρημα, και κανείς δεν του ζήτησε ποτέ πίσω τον αριθμό.

Στο τέλος της χρονιάς ο Τεξανός έλεγε ακόμη καλημέρα σε δύο γλώσσες, και το αγόρι, όπως θυμήθηκε αργότερα, είχε σταματήσει να ρωτάει για πτήσεις. Η Αθήνα είχε γίνει σπίτι χωρίς να του ζητήσει την άδεια, που έτσι ακριβώς γίνεται, και γι’ αυτό η λέξη «προσωρινά» θα έπρεπε να κατάσχεται από τους γονείς στα σύνορα.

Είμαστε στην πέμπτη μας χώρα. Την περασμένη άνοιξη είπα στη μικρή ότι η μετάθεση είναι «μάλλον για αρκετό καιρό». Μου ζήτησε να της το δώσω γραπτώς.